|

1961 yılında Brion Josephson, tek parçacık tünellemesine ek
olarak, Cooper çiftlerinin de tünellenebileceği fikrini ortaya attı. Josephson,
çiftlerin hiçbir dirençle karşılaşmadan tünellenerek bir dc akımı
oluşturacağını öngörmüştür. Üstelik bu akım hiçbir gerilim farkı uygulanmadan
da vardır. Josephson ayrıca, ekleme bir de gerilim uygulandığında; ikinci bir
olay olarak bir ac akımının ortaya çıkacağını öngörmüştür.
Dc
Josephson Olayı

Şekil 1 de görüldüğü gibi, 1-2 nm kalınlığında ince bir
oksit tabakası ile ayrılan iki süperiletken gözönüne alalım. Böyle bir yapı
Josephson eklemi olarak bilinir. Bir süperiletkende çiftler Y = Y0 . eif dalga
fonksiyonu ile temsil edilebilir. Burada f, her çift için aynı olan fazı
göstermektedir. Bir eklemdeki süperiletkenden birinin fazı f1, diğerinin
ki f2 olmak
üzere Josephson, sıfır gerilim farkı altında eklemden;
2. Ac
Josephson Olayı
Bir josephson eklemine bir de voltajı uygulandığında çok
dikkat çekici bir olay ortaya çıkar. Bu dc voltaj
I = Im Sin (d-2pft)
.......(2)
İle verilen bir ac akımı
üretir. Burada d bir sabt olup t=0 daki faz, F de Josephson
akımının
f = ......... (3)
ile verilen frekansıdır. 1 mV lik bir gerilim fark
483,6 MHz lik bir frekans doğrunun Frekans ve voltajın duyarlı ölçümleri,
fizikçilerin e/h oranını daha önce düşünemeyecekleri bir doğrulukla tayin
etmelerini mümkün kılmıştır.
Ac Josepson olayı değişik yollarla gösterilebilir. Bu
yöntem, bir dc gerilim farkı uygulamak ve eklem tarafından üretilen
elektromanyetik ışımayı algılamaktadır. Başka bir yöntem de eklemi, frekansı f
olan bir dış ışınım ile ışınlamaktır. Bu yöntemde Josephson frekansı f, dış
frekans f�nin tam katlarına eşit olduğunda; f�ye karşılık gelen voltaj değeri
için I-V grafiklerinde basamaklar meydana gelir. Yani V=fh/ze=nfh/2e değerinde
basamaklar oluşur.(Şekil 1). Eklemin iki tarafı farklı kuantum durumunda
bulunduğundan; eklem, enerji soğutarak yada yayarak iki durum arasında geçiş
yapan bir alan gibi davranır. Sonuç olarak bir Cooper çifti eklemi geçtiğinde,
frekansı f=2eV/h olan birr foton yayılır ve soğurulur.
 
Şekil 1. Josephson ekleminde akımının beslem
voltajı ve değişimi
|