Skip to content
Bulunduğunuz yer: ana arrow ana arrow Merak edilenler arrow Olbersin Paradoxu


bilimge




Olbersin Paradoxu PDF Yazdır E-posta
Yazar fizik   
Pazartesi, 06 Ekim 2008


Evren'in yaşı gece dışarı çıkıp,gökyüzünün siyah oluşunu not etmek kadar basit bir deneyle ıspatlanabilir.Gecenin karanlığı ile evrenin yapısı arasındaki bağ Olbers'in paradoksu(çelişkisi) olarak bilinir.

Alman gökbilimci Heinrich Olbers,1823'de ortaya attığı tartışmada;evren sürekli genişlerse ve sürekli varolmuşsa,geceleri gökyüzünün aydınlık olacağını öne sürmüştür.Bu çelişki birçok mantıksal(veya o zamanlar öyleydi) bulgudan, tamamen saçma bir sonuca ulaşmıştır.tartışma şöyle gelişmiştir:

Küçük bir ağaçlıkta olduğunuzu ve etrafa baktığınızı varsayın.Eğer ağaçlık küçük ise, görüşünüz birkaç ağaçla engellenecektir fakat birçok yerden açık olacaktır.Eğer ağaçlık büyükse daha önceden boşluk olan yerlerdeki ağaçlar görüşünüzü engelleyecektir.Yani yönünüz ne olursa olsun görüşünüz bir ağaç tarafından engellenecektir.

Şimdide ağaçlıkta değilde galaksi ve yıldızların oluşturduğu evrene baktığınızı düşünün.Eğer uzay yeterli miktarda genişlerse ve bizim etrafımızdaki Local grupta olduğu gibi galaksi ve yıldızlar olursa,hangi yöne bakarsanız bakın,görüş ve doğrultunuzu bir yıldız engelleyecektir.Bunun için uzay aralarında hiç boşluk bulunmayan parıl parıl parlayan yıldızlarla dolu olmalıydı.Bu yakınlıktaki yıldızlardan o kadar çok sayıda var ki,saçma gelse bile,toplam ışıkları çok fazla olmalıydı.Diğer bir deyişle geceleyin uzay karanlık olamazdı.Bu tartışma mantığa aykırıdır çünkü birinin yapabileceği en basit gözlem,gece gökyüzünün karanlık olduğudur.İşte çelişki budur;gökyüzü gece aydınlık olmalıdır,ama değildir.Öyleyse mantığımızdaki hata nerde?

Eğer bir uzaklıktan ilerde yıldız bulunmuyorsa,çelişkinin önüne geçilmiştir.Bunun nedeni,eğer az ağaç olduğunda ağaçlığın dışındakileri görebiliyorsak,belirli sayıdaki yıldızların dışındaki karanlık uzayı da görebiliriz.Çelişki,diğer bir yolla da ışığın bir yıldızdan bize ulaşması için geçen zamanın hesaplanmasıyla da bulunabilir.Bizden 1 milyar ışık yılı uzakta olan bir yıldızın ışığının bize ulaşması için 1 milyar yıl geçmesi gerekir.Bu nedenle,böyle bir ışığı görebilmek için evrenin,ışığın bize ulaşacağı kadar süredir var olması gerekir.Yani,eğer yıldızlar milyarlarca yıldır parlamıyorsa gece uzay karanlık olacaktır.Çelişkiyi engelleyecek son bir yol ise,uzak yıldızlardan gelen ışığın evrenin genişlemesi yüzünden kızıla kaymış olmasıdır.kızıla kayma,ışığın enerjisini azaltır (uzun dalgalı ışımaların daha az enerji taşıdığını hatırlayalım) ve böylece bir çok uzak galaksi ve yıldızın ışığınıda azaltır.Bu nedenle,böyle genişleyen bir evren,geceleri uzayı karanlık yapar.

Çelişkinin Olbers�in adını hatırlatmasına rağmen,iki yüzyıl kadar önce Keppler,limitsiz bir evrende,gecenin aydınlık olması gerektiğini vurguladı ve evrenin sonlu olduğunu doğruladı.Günümüz astronomları sınırlı bir evren yaşının,sınırlı bir kozmik ufuğa (horizon) neden olduğunu düşünüyorlar.Yıldızlar,ışımalarının yayılması ve gökyüzünü aydınlık yapacak kadar çok var olmadı.Üstelik geceyi asla aydınlık yapamayacaklar çünkü tüm yakıtlarını yakacaklar .Bununla beraber,gece gökyüzünün karanlığı,sınırlı duyularımızın bir sonucudur.Eğer radyo dalgalarını görebilseydik,geceleri gökyüzü parlardı.

 

 


 
< Önceki   Sonraki >



Giriş

Syndicate

Spot reklam

kimya geometri siteniz bilgisayar dergisi Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Your ad here Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver flash science bilim siteniz öss hazırlık siteniz

Online kullanıcılar

Üye Bağlı Değil

Workflows

Blogta son 5

  • Termal ve Mekanik En ...
    Termal ve
    Mekanik Enerji
    Enerjinin pek
    çok
    çeşidini,
    kolayca ve doğrudan
    termal enerji ve
    mekanik ... by fizik
  • Transistörler
        
    Transistörler
    pek çok
    elektronik devrede
    gerekli bir işlem
    olan sinyal
    yükselt ... by fizik
  • potansiyel enerji
    Korunumlu
    kuvvetlerin
    bulunduğu bîr
    ortamdaki bir cisim,
    bulunduğu
    yer dolayısıyle bîr
    iş yapına
    yeteneğine, yani bir
    e ... by fizik
  • Tersinir ve tersinme ...
    Tersinir ve
    tersinmez ısı
    iletimiSıcaklığı
    100C olan 2500 mol
    sudan sıcaklığı C
    olan buza 
    termik denge
    kurulana de ... by fizik
  • Aynalar
    Ayna üzerine
    düşen bir ışık
    demeti yine bir
    demet olarak
    yansır.Düzlem
    aynanın parlak
    yüzeyi sırlanm ... by fizik

Son yorumlar

    Kimler Sitede

    Şuanda 23 misafir bağlı