Skip to content
Bulunduğunuz yer: ana arrow ana arrow Merak edilenler arrow HER MADDE NEDEN FARKLI ORANDA ELEKTRİĞİ İLETİR ?


bilimge




HER MADDE NEDEN FARKLI ORANDA ELEKTRİĞİ İLETİR ? PDF Yazdır E-posta
Yazar fizik   
Salı, 13 Ekim 2009


Enerji bandı kavramı, bir yalıtkan, iletken ve yarıiletken arasındaki farkı anlamayı sağlar. Kuvantum fiziğinin maddeye verdiği görüntüye uygun olarak, bir atomun elektronları birbirinden farklı enerji düzeylerini doldurmak zorunda kalır, yani birbirinden ayrıktır, iki özdeş atom, angström düzeyinde ( 10-10m ) birbirine yaklaştırılırsa, her enerji düzeyinin fazla elektronları toplayabilmek için ikiye bölündüğü örülür.


Çok sayıda atomun birbirine yakın olduğu bir katıda, atomların farklı düzeyleri, enerji  «geçiş » bantlarını oluşturmak üzere yeniden düzenlenir; bu bantlar birbirine çok yakın konumda ve çok sayıda farklı düzeyden oluşur. Oysa tamamen elektronlarla dolmuş bir enerji bandının iletkenliğe katkı sağlamayacağı meydandadır. Bir katının iletken olabilmesi için, sözü edilen bu geçiş bantlarından birinin veya birkaçının boş olması gerekir.

Genellikle üst üste gelmiş iki enerji bandı gözlemlenir; kristale kimyasal özelliklerini kazandıran elektronların bulunduğu « değerlik » bandı ve bundan bir « yasak » banda ayrılmış, içinde elektron bulunmayan « iletim » bandı.Bu bantların « dolması » göz önüne alınan malzemenin
yapı ve bileşimine bağlı olan, « Fermi düzeyi » denen özel bir enerji düzeyine bağımlıdır.
Mutlak sıfırda (-273°C), elektronlarca erişilebilen ve Fermi düzeyinin altında yer alan bütün düzeyler elektronlarca doldurulur, bunun üzerinde yer alan diğer bütün düzeyler boştur. Fermi düzeyi yasak bantta yer alıyorsa, onun altında yer alan değerlik bandı tamamen doymuştur, iletim bandıysa boştur. Burada hiçbir akım görülmez ve söz konusu cisim yalıtkandır. Mutlak sıfıra göre daha « olağan » sıcaklıklarda değerlik bandının bir elektronunun yeterince enerji alarak                     (ısıl çalkalanmayla) iletim bandına « sıçraması » son derece olağandır. Ama, 6 ila 7 elektronvolt düzeyindeki yasak bandın genişliği, elektron ölçeğinde çok büyük bir değerdir.

Fermi düzeyi bir geçiş bandı içinde yer alıyorsa, bu bant boştur ve bu durumda ele alınan
cisim iletkendir. Bu tür bir dağılım özellikle bütün metallerde gerçekleşir. Yarıiletkenlerse, bunlar daha çok yalıtkanlarla benzerlik gösterir. Bununla birlikte aralanrıda önemli bir fark da vardır: Yasak bandın genişliği yarıiletkenlerde çok daha dardır. Kristal yapıları tamamen özdeş olmasına karşılık, yasak bandın genişliği silisyumda sadece 1,1 eV'dur ve bu genişlik, mesela elmasa göre yaklaşık 6 kere daha düşüktür.                   

Silisyum düşük sıcaklıkta yalıtkan  olurken,   değerlik bandının elektronları, sıcaklık yükseldikçe iletim bandının düzeylerinden birine doğru " tırmanabilir ". 20°Cde , silisyumun iletkenliği yalıtkanların iletkenliğinden yaklaşık 1 milyon kere daha fazla, ama metallerin iletkenliğinden 100 milyon kere daha azdır.

 

 


 
< Önceki   Sonraki >



Giriş

Syndicate

Spot reklam

kimya geometri siteniz bilgisayar dergisi Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Your ad here Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver flash science bilim siteniz öss hazırlık siteniz

Online kullanıcılar

Üye Bağlı Değil

Workflows

Blogta son 5

  • Termal ve Mekanik En ...
    Termal ve
    Mekanik Enerji
    Enerjinin pek
    çok
    çeşidini,
    kolayca ve doğrudan
    termal enerji ve
    mekanik ... by fizik
  • Transistörler
        
    Transistörler
    pek çok
    elektronik devrede
    gerekli bir işlem
    olan sinyal
    yükselt ... by fizik
  • potansiyel enerji
    Korunumlu
    kuvvetlerin
    bulunduğu bîr
    ortamdaki bir cisim,
    bulunduğu
    yer dolayısıyle bîr
    iş yapına
    yeteneğine, yani bir
    e ... by fizik
  • Tersinir ve tersinme ...
    Tersinir ve
    tersinmez ısı
    iletimiSıcaklığı
    100C olan 2500 mol
    sudan sıcaklığı C
    olan buza 
    termik denge
    kurulana de ... by fizik
  • Aynalar
    Ayna üzerine
    düşen bir ışık
    demeti yine bir
    demet olarak
    yansır.Düzlem
    aynanın parlak
    yüzeyi sırlanm ... by fizik

Son yorumlar

    Kimler Sitede

    Şuanda 25 misafir bağlı