RUTHERFORD 1911 de radyoaktif bir kaynaktan çıkan ve +2e yük­lü olan a tanecikleriyle çok ince (10~⁵ cm) bir altın varağı bombardımana tabî tuttu. Gerek a kaynağını ve gerekse altın varağı, iç cidarı çinko sül­fürüne bulanmış camdan bir ampul içine yerleştirmek suretiyle a ışınla­rının altın atomlarıyla etkileşmeleri sonucu dağılımlarını gözledi. (Şe­kil: IV.l)

Bu deneyle altın atomları tarafından saptırılan a tanecikleri ZnS üze-

rinde ışıltılar meydana getirdiklerinden sapma açıları kolaylıkla ölçülebi-liyordu. Kaynaktan çıkıp Au varağının üzerine gelen taneciklerin hemen hepsi saptırılmamakta fakat, işin ilgi çekici tarafı, bunlardan birkaçı çok büyük sapmalara mâruz kalmaktaydı.

Eğer atomlar J.J.' THOMSON'un tasarladığı gibi 10-' cm. çaplı ol­saydı 10 ^s cm J5k bir kalınlıkta 1000 kat Au atomu bulunacaktı. Deney 10⁵ adet a taneciği üzerinden ancak 1 tanesinin 100 kat atomu geçerken ortalama 90° den büyük bir açıyla saptırıldığını göstermektedir. Yâni eğer hedef tek bir atomdan oluşmuş olsa, 10" âdet a taneciğinden ancak bir tanesi 90° den büyük bir açıyla saptırılmış olacaktı. Bu şartlar altın­da böyle yüksek açılı bir sapmanın a tâneciğiyle varaktaki atomlar ara­sında peşpeşe bir çok çarpışma sonucu elde edilemeyeceği ispatlanır. Bu­na göre mümkün olan yegâne varsayım bu büyük sapmanın a taneciğinin ancak tek bir Au atomuyla çarpışması sonucu ortaya çıkabileceğidir.

Bir taraftan bu, diğer taraftan da a taneciklerinin 1000 kat Au ato­munu rahatlıkla geçebilme yetenekleri RUTHERFORD'u, atomun pozitif yüklü kısmının çapı 10^-8 cm den çok daha küçük olan bir uzay parçası içinde toplanmış olduğunu, atomun büyük bir kısmının boşluktan ibaret olduğunu ve Au atomlarıyla a taneciklerinin arasındaki etkileşmenin de her ikisi arasında var olan COULOMB kuvvetine bağlı olduğunu ve saptırılan a taneciklerinin 8 sapma açılarının da ancak COULOMB kanu­nuna dayanarak elde edilebileceğini düşünmeğe şevketti.

Atomun içindeki pozitif yükün merkezlendiği bu kısım atomun çe­kirdeği olacak ve bunun çok uzağında elektronlar bulunacaktı. Deneyin verilerinden bu çekirdeğin yarıçapını değerlendirmek mümkündür. Bu iti­barla yukarıda sözü edilmiş olan saptırılmamış 10" adet a taneciğinin atomların arasından ve çekirdeklerin uzağından geçmiş oldukları düşünü­lebilir.

Eğer O ile birim yüzeyden bir saniyede geçen a taneciklerinin sayısı­nı gösterirsek a yarıçaplı bir atomu bir saniyede katedenlerin sayısı Or.a?, ve R yarıçaplı bir atom çekirdeği üzerine düşenlerin sav^ır,ı da ®tzR¹ olurdu. 10⁸ adet'a taneciğinden ancak birisi çekirdeğin çok yakınma sokulmak dolayısıyla büyük bir sapmaya uğradığından, her bir Au atomunun civa­rındaki diğer Au atomlarıyla temas hâlinde olması varsayımı altında, bir a taneciğinin bir Au çekirdeği tarafından çok büyük bir sapma açısı altın­da saptırılma ihtimâli

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Görülüyor ki RUTHERFORD modeli bazı takımlardan deneyle uyuş­makla beraber, bilinen teoriler çerçevesi içinde atomun kararlılığını izah edebilmek gücünden yoksundur.

Yorumlar (0)

Bu icerige ait yorumlari masaustune alabilirsiniz

Yorum Yazin

Adiniz

Email

Baslik

Yorum

eksi not | arti not

Bu yoruma abone ol (Sadece kayitli kullanicilar icin)

Okudum ve kabul ediyorum Yorum gonderim kurallari.

Lutfen resimdeki guvenlik kodunu girin

Yorum Ekleyin