Bundan sonra WÎEN termodinamik mülâhazalarla kara cismin u(X) radyasyon enerjisi yoğunluğunun yâni ışıma gücünmı

şeklinde olduğunu ispatlamıştır.

Daha sonra da STEPHAN kara cismin toplam radyasyon enerjisi için

bağıntısını bulmuştur. Bu, toplam radyasyon enerjisinin cidarların sıcak­lığının 4. kuvvetiyle orantılı olduğunu ifâde etmektedir.  ise değeri denel olarak tesbit edilmiş olan STEPHAN - BOLTZMANN sabitidir:

«(X) yi açık bir şekilde elde etmek için radyasyonun nasıl meydana geldiği hususunda uygun bir model seçmek gerekir. Bunun için kara cis­min cidarlarının, her biri nokta büyüklüğünde elektrik yüklerinden iba­ret olan ve denge durumundan ayrıldığınagibi bir çekim kuvve­tiyle lineer bir yörünge üzerinde doğrusal sinüsoydal titreşimler yapan osi-lâtörlerden ibaret olduğu farz olunur. Her osilâtör kendine has bir hare­ket peryoduyla titreştiği için cidarlarda mümkün bütün peryotları haiz osilâ törlerin bulunduğu kabul edilir. Bir osilâtöre çarpan elektromagne-tik bir dalga, osilâtörü harekete geçirdiği gibi hareket hâlindeki bir osi­lâtör de kendi frekansına eşit frekanslı monokramatik bir elektromag-netik dalga yayınlar. Kara cismin yayınladığı radyasyon, böylelikle, osi-lâtörlerin öz titreşimlerinin doğurduğu radyasyonların biribirlerinin üzer­lerine binmesinden (süperpozisyonundan) ibaret olur.

Bunun gibi bir model fizikte daima bir kılavuz rolü oynar. Böyle bir modele dayanarak yapılan hesapların sonucu deneyle uygun düşüyorsa, bu takdirde seçilmiş olan modelin gerçeğin ifâdesi ve tasviri bakımından iyi seçilmiş, başarılı bir model olduğu söylenir. Yok eğer modele dayana­rak yapılan incelemenin sonuçları deneyle uyuşmuyorsa modeli bütün bü­tün atıp da yerine bir yenisini koyarak onu da aynı şekilde teste tabî tut­madan önce bu modelin başarısızlığının muhtemel gözüken sebepleri üze­rinde durulur. Modelin temelindeki varsayımlar teker teker gözden geçi­rilir. Gerekirse önce bunlar tâdil edilerek başarı elde edilip edilmeyeceği araştırılır. Bu da fayda etmeyince o zaman tamamen yeni bir model seçilir.

Eğer seçilmiş olan bir modele göre yapılan hesapların sonuçları de-

neyle uyuşmuyorlarsa bu model kendi yetersizliğini gösterecek, yâni bu modelin öngörmediği veya izah edemediği, bir olayın ortaya çıkmasına ka­dar geçerli kalır. Pekçok olayı izah edebildikten sonra yeni zuhur eden bir olayı izahtan âciz kalan bir model de genellikle kendisini bir özel hâl olarak kabul edecek olan daha evrimleşmiş bir modelle değiştirilir.

Kara cismin radyasyonu için vaz edilmiş olan osilâtörler modeli de açık veya zımnî bir çok varsayım üzerine kurulmuş bir model olmak ha­sebiyle ancak, bunun verdiği neticeler deneyle uygun düştükleri müddet­çe geçerli bir model olabilecektir.

Termik dengenin geçerli olduğu hâllerde enerjisi E ile E + dE arasın­da bulunan bir osilâtörün T sıcaklığında uyp.rtılması ihtimâlinin

ile orantılı olduğu gösterilir. Burada fc = l,38 • İO"²³ Joule/°K dir. Bu tak-iirde cidarları termik dengede bulunan bir kara cisim için aynı bir v fre­kansını haİ7 rasyasyon neşreden osilâtörlerin ortalama enerjisi

dir. Bu ise klâsik «enerjinin eşdağilım ilkesi»nden başka bir şey değildir. Burada dikkat edilecek olan husus bu ortalamayı alırken E nin sürekli bir değişken olarak kabul edilip integral işaretinin kullanılmış olmasıdır.

Burada hareketle, kara cismin birim hacım başına neşrettiği X dalga boyunu haiz ışıma gücünün

olduğu bulunur. Fakat bu ifâdenin tatminkâr bir ifâde teşkil etmediği aşi­kârdır. Bir kere WÎEN kanununu sağlamamaktadır, ikincisi (III.5) den itibaren toplam radvasvon enerjisini hesaplarsak

Teori ile deneyin uyuşmazlığına çâre bulmak üzere, 1900 de MAX PLANCK, teorinin dayandığı modelden büsbütün vazgeçmeden Önce, mo­deldeki temel varsayımlardan birini tâdil etmenin belki de beklenen neti­ceyi verebileceğini düşünerek (III.3) formülünde zımnen kabul etmiş ol­duğumuz gibi enerjinin sürekli değişmesi yerine, yâni osilâtörün sürekli bir şekilde enerji soğurması (absorplaması) ve sürekli bir şekilde enerji yayınlaması yerine, enerjinin süreksiz yâni kesikli ve ancak e gibi çok kü­çük bir değerin (bir enerji kuvantumunun) tam katları şeklinde soğuru-lup yayınlanabildiğim kabul etmiştir.

Bu varsayıma göre (III.3) formülünde, sürekli bir değişken üzerin­den toplama delâlet eden integral yerine teke tek (yâni süreksiz) değer­ler alan bir değişken üzerinden toplama delâlet eden toplam işareti koy­mak lâzımdır. Bu takdirde