Skip to content
Bulunduğunuz yer: ana arrow üniversite arrow Katıhal fiziği arrow Elektronlar ve Pozitif Delikler


bilimge




Elektronlar ve Pozitif Delikler PDF Yazdır E-posta
Yazar fizik   
Perşembe, 08 Ekim 2009


 

Bir elektron valans bandından iletim bandına geçerse, geride boş bir elektron yeri bırakır. Valans bandında bir elektronunun boş bıraktığı yere bir "pozitif delik" denir. Bu isim normal olarak dolu olması gereken bir bantta bir elektronunun yokluğunu ifade eder. Bir kristalde meydana gelen bazı olaylar, valans bandından bir elektronunun eksilmiş olması ile izah edilebilir. Demek oluyor ki pozitif delikler, kristalde meydana gelen bu olayların açıklanması için kullanılmaktadır. Kolaylık maksadıyla pozitif delikler, elektronların iletim Bandındaki aktif rollerine benzer şekilde, valans badında bulunan aktif tanecikler olarak kabul edilir.

 


Bu kabul ileride görüleceği gibi, yarı iletkenlerdeki iletimin sadece iletim bandındaki elektronlarla değil, aynı zamanda valans bandındaki elektronlarla değil, aynı zamanda valans bandındaki deliklerle de ilgili olduğu fikrini ortaya çıkarır.

Daha ileriye gitmeden, bir kristalin içindeki elektronların özelliklerinin, serbest elektronların farklı olduğu belirtilmelidir. Bir kristalin içindeki bir elektrona, yakın atomların çekirdekleri ile diğer elektronların çekme ve itme kuvvetlerinin etkileri vardır. Bundan başka iletim bandındaki bir elektron, valans bandındaki bir elektronunkinden başka şartlar altındadır. Bu sebeple bir deliğin (kütle, hareket yeteneği vb.) gösterdiği özellikler, iletim bandındaki bir elektronun özelliklerinin aynı olmayacaktır.




Pozitif delik iletiminin mekanizması Şek. 1.4’ den görülebilir. 00 K' de, kristalde hiç ısıl enerji bulunmadığı için valans bandı tamamen dolu ve iletim bandı tamamen boştur. Başka herhangi bir sıcaklıkta. Şek. 1.4’de görüldüğü gibi, valans bandında pozitif delikler bırakarak yasak bölgeyi atlayıp iletim bandına geçecek kadar enerji kazanmış birkaç elektron bulunacaktır. Şekilde böyle dört elektron ve dört delik görülmektedir.

Şekil : 1.4.   Elektronlar ve Pozitif Deliklerle Elektrik İletimi

Kristale sağ taraf pozitif olacak şekilde bir e elektrik alanı uygulanırsa, iletim bandındaki serbest elektronlar. soldan sağa doğru hareket edecekler ve elektronların meydana getirdiği bir elektrik akımı akacaktır.

Valans bandındaki bütün elektronlar enerji seviyeleri, dolu olsaydı, elektronların hareket edebilmeleri için. mevcut kuvvetli bağların kopması gerekeceğine göre, bu bantta bir elektriksel iletimin meydana gelmesi mümkün olmayacaktı.

Fakat dört elektronun yerlerinde bulunmamaları,komşu elektronların, elektrik alanının etkisi altında hareket ederek bu yerleri doldurmaları imkanını verecektir. Bu elektronlar, aynı enerji bandında kalarak hareket ettiklerinden, bu geçiş için çok küçük bir enerjiye ihtiyaç gösterirler.

Şekil l.5’de basitleştirilmiş iki boyutlu bir kristal şeması üzerinde bir pozitif deliğin hareketi gösterilmiştir. elektrik alanı bir evvel ki şekildeki ile aynı yöndedir.  Şekil 1.5(a)' da bir pozitif delik gösterilmiştir ve elektrik alanı bir elektronu bu deliğe doğru hareket ettirmektedir. Şeklin (b-kısmında bu hareket tamamlandıktan sonra ki durum görülmektedir. Pozitif delik açıkça sola doğru hareket etmiş ve bu, bir akım oluşturmuştur. Bu pozitif delik akımı sadece, kovalan bağların bulunduğu valans bandında meydana gelir. Ayrıca iletim bandında meydana gelen bir elektron akımı mevcuttur, fakat Şek. l.5’de gösterilmemiştir. Bu, iletim bandına geçmiş bulunan elektronların elektrik alan etkisi altında sürüklenmesinin sonucudur.




Şekil : 1.5.  Pozitif Bir Deliğin Elektrik Alanı İçinde Hareketi

Bir yarı iletkenden akan akımın bu iki şeklini ayırt etmek için iletim bandındaki akıma elektron akımı, valans bandındaki akıma delik akımı denir. Fakat her iki halde de elektronların aktığı ve "pozitif delik" akımı isminin kolaylık maksadıyla kullanıldığı unutulmamalıdır.

 


 
< Önceki   Sonraki >



Giriş

Syndicate

Spot reklam

kimya geometri siteniz bilgisayar dergisi Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Your ad here Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver flash science bilim siteniz öss hazırlık siteniz

Online kullanıcılar

Üye Bağlı Değil

Workflows

Blogta son 5

  • Termal ve Mekanik En ...
    Termal ve
    Mekanik Enerji
    Enerjinin pek
    çok
    çeşidini,
    kolayca ve doğrudan
    termal enerji ve
    mekanik ... by fizik
  • Transistörler
        
    Transistörler
    pek çok
    elektronik devrede
    gerekli bir işlem
    olan sinyal
    yükselt ... by fizik
  • potansiyel enerji
    Korunumlu
    kuvvetlerin
    bulunduğu bîr
    ortamdaki bir cisim,
    bulunduğu
    yer dolayısıyle bîr
    iş yapına
    yeteneğine, yani bir
    e ... by fizik
  • Tersinir ve tersinme ...
    Tersinir ve
    tersinmez ısı
    iletimiSıcaklığı
    100C olan 2500 mol
    sudan sıcaklığı C
    olan buza 
    termik denge
    kurulana de ... by fizik
  • Aynalar
    Ayna üzerine
    düşen bir ışık
    demeti yine bir
    demet olarak
    yansır.Düzlem
    aynanın parlak
    yüzeyi sırlanm ... by fizik

Son yorumlar

    Kimler Sitede

    Şuanda 27 misafir bağlı