Skip to content
Bulunduğunuz yer: ana arrow üniversite arrow Katıhal Fiziği arrow DOĞRULTUCU FİLTRELERİ


bilimge




DOĞRULTUCU FİLTRELERİ PDF Yazdır E-posta
Yazar fizik   
Çarşamba, 04 Kasım 2009


Bir çok güç kaynağı (power supply) uygulamalarında standart 60 Hz frekanslı alternatif gerilim oldukça sabit doğru gerilime dönüştürülür. Yarım dalga doğrultucularında 60 Hz lik, tam dalga doğrultucularında 120 Hz lik atmalı doğru gerilim çıkışları, büyük voltaj oynamalarını elimine etmek için mutlaka filtre edilmelidir. Şekil 2. filtre etme (süzme) kavramını açıklamak için çizilmiştir.

 

 

 

              

 

Şekil 2 Tam dalga doğrultucularının şıkışının filtre

edilerek düzeltilmesi.

 

 

 

 

            Kondansatör girişli bir yarım dalga doğrultucusu Şekil 1.30. da verilmiştir. İlkeyi anlayabilmek için önce yarım dalga doğrultucusunu incelemek kolaylık sağlar. Benzer yöntem tam dalga doğrultucuları için kolaylıkla geliştirilebilir.

 

       

 

 

Şekil 3. Kondansatör girişli yarım dalga doğrultucu

 

 

            Girişin ilk çeyrek pozitif periyodunda düz besleme durumunda olan diyod kondansatörün dolmasını sağlar. Giriş maksimum değerinin altına düşmeye başladığında kapasite yüklü durumda kalır ve diyod ikinci çeyrek periyod sonunda ters besleme durumuna geçer. Periyodun kalan kısmında kondansatör yük direnci üzerinden RL.C  zaman sabiti süresince deşarj olur. Daha büyük zaman sabiti sığanın daha az boşalmasına neden olur. İkinci periyodun ilk çeyrek kısmında, giriş  tekrar gerilimi kondansatör gerilimini aşınca, diyod tekrar düz besleme durumuna gelir, Şekil 3.c..

 

            Görüleceği gibi kondansatör periyodun başlangıcında çabukça dolar ve pozitif alternans bitince (diyod ters besleme durumuna gelince) yavaşça boşalır. Bu dolma boşalma esnasında çıkış geriliminde meydana gelen değişmelere  ripple  adı verilmiştir. Ripple'ın küçük olması daha iyi filtre yapılmış olması anlamına gelir.

 

 

 

 

 

                       

 

Şekil 4. Yarım dalga ve tam dalga doğrultucularda ripple voltajının

karşılaştırılması. Şekilde ayrıca yüksek ve alçak ripple tanımları da

gösterilmiştir.

 

 

            Belirli bir giriş frekansı için tam dalga doğrultucusunun frekansı yarım dalga doğrultucunun frekansının iki katıdır. Bu nedenle süzme işlemi daha kolay yapılır. Tam dalga doğrultucusu filtre edildiğinde elde edilen doğrultulmuş gerilim yarım dalga doğrultucusuna göre, aynı yük direnci ve kondansatör koşullarında, daha küçük ripple'a sahiptir. Bunun nedeni tam dalga pulslarının arasındaki zaman aralığının daha kısa olması, dolayısıyla kondansatörün boşalmasının daha az olmasıdır.

 

            Bir filtrenin etkinliğinin ölçüsü olan ripple faktörü 

 

                                                                                                              ( 1)

 

ile tanımlanmıştır. Burada Vr ripple voltajının rms değeri, Vdc ise filtre çıkışının dc (ortalama değeridir.Küçük ripple faktörü daha iyi

 

          

 

Şekil 5. Ripple faktörünün tanımlanması

 

filtre anlamına gelir.

 

            Eğer bir tam dalga doğrultucusu yeteri kadar büyük giriş kondansatörüne sahipse ve Vdc değeri doğrultulmuş gerilimin tepe değerine ( filtreye giren doğrultulmuş gerilim) yakın değerde ise Vdc ve Vr aşağıdaki denklemlerle hesaplanabilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                      (2)

 

           

 

Aşağıdaki BASIC programı transformatör çevirme oranı, yük direnci ve filtre sığası girildiğinde bir köprü doğrultucu için yüzde ripple'ı hesaplamaktadır.

 

                        10        CLS

                        20        PRINT  "BU PROGRAM RL, C VE N2/N1"

                        30        PRINT "GİRİLDİĞİNDE BİR KÖPRÜ DOĞRULTUCU İÇİN"

                        40        PRINT "RIPPLE FAKTÖRÜNÜ HESAPLAR"

                        50        PRINT:PRINT:PRINT

                        60        INPUT "DEVAM İÇİN ENTER TUŞUNA BASIN" ; X

                        70        CLS

                        80        INPUT "ÇEVİRME ORANI (N2/N1)" ; N

                        90        INPUT "OHM OLARAK YÜK DİRENCİ RL" ; RL

                        100      INPUT "FARAD OLARAK GİRİŞ SIĞASI C" ; C

                        110      CLS

                        120      V2P=N*162.6

                        130      VIP= V2P-1.4

                        140      VDC=(1-.00417/(RL*C))*VIP

                        150      VR=.0024*VIP/(RL*C)

                        160      PRINT "YÜZDE RIPPLE" ;(VR/VDC)*100

 

 

            Verilmiş bir yük direncine sahip bir tam dalga doğrultucusunda  belirli bir ripple faktörü elde etmek için gerekli olan sığa değeri aşağıdaki yöntemle hesaplanabilir. Eğer Vdc = Vm(giriş) alınırsa;

 

 


 
Sonraki >



Giriş

Syndicate

Spot reklam

kimya geometri siteniz bilgisayar dergisi Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Your ad here Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver flash science bilim siteniz öss hazırlık siteniz

Online kullanıcılar

Üye Bağlı Değil

Workflows

Blogta son 5

  • Termal ve Mekanik En ...
    Termal ve
    Mekanik Enerji
    Enerjinin pek
    çok
    çeşidini,
    kolayca ve doğrudan
    termal enerji ve
    mekanik ... by fizik
  • Transistörler
        
    Transistörler
    pek çok
    elektronik devrede
    gerekli bir işlem
    olan sinyal
    yükselt ... by fizik
  • potansiyel enerji
    Korunumlu
    kuvvetlerin
    bulunduğu bîr
    ortamdaki bir cisim,
    bulunduğu
    yer dolayısıyle bîr
    iş yapına
    yeteneğine, yani bir
    e ... by fizik
  • Tersinir ve tersinme ...
    Tersinir ve
    tersinmez ısı
    iletimiSıcaklığı
    100C olan 2500 mol
    sudan sıcaklığı C
    olan buza 
    termik denge
    kurulana de ... by fizik
  • Aynalar
    Ayna üzerine
    düşen bir ışık
    demeti yine bir
    demet olarak
    yansır.Düzlem
    aynanın parlak
    yüzeyi sırlanm ... by fizik

Son yorumlar

    Kimler Sitede

    Şuanda 28 misafir bağlı