• Hubble galaksilerin uzaklıklarını tayf çizgilerinden ölçülen Doppler kaymaları ile karşılaştırdı.

• Evrenin genişlediğini keşfetti!

• Galaksilerin tayf çizgileri kırmızıya kayma gösterir.

• Daha büyük uzaklık, daha yükdek kaçma hızı.

Hubble Yasası

• Uzaklaşma hızı uzaklıkla orantılıdır:

Uzaklık ve Kırmızıya Kayma

• Hubble yasası kulanılarak, galaksilerin uzaklıkları (z), kırmızıya kaymalarından bulunabilir.
  
  
• Düşük hızlarda, z ~ v/c (Doppler etkisi).
• Hubble'dan elde edilen kırmızıya kayma, genellikle kozmolojik kırmızıya kayma olarak isimlendirilir

Kozmoloji

• Kozmoloji, evrenin yapısını ve evrimini araştırır.
• Gözlenen her bir ölçekte evrenin yapısını görmek mümkündür:
• Yıldızlar, yıldız kümeleri ve galaksileri oluşturur
• Galaksiler, galaksi kümelerini, üst kümelerive diğer büyük yapıları oluşturur

Büyük Ölçekli Yapılar

• Böyle oluşumlar boyut olarak ~ 200 Mpc görülürler.
• Bu ~4000 Mpc uzaklığındaki QSO'lardan çok daha yakındır.
• Araştırmalar gözlenebilir evrenin sadece ~1/1000 'ini kapsamaktadır!
• Benzetme yapmak istenirse, bir dünya haritasında Rhode Adası kadar.
• Evrende 300 Mpc küb içinde ~100,000 galaksi vardır.
• sönük cüce eliptikler ve düzensizler hariç
• Galaksilerin toplam sayısı kabaca
  
  

Kozmolojik Kural

Evren bilimciler, kozmolojik temel olarak iki varsayım yaparlar:

1. Evren homojendir (türdeş).
• en büyük boyutlarda daha düzgündür
2. Evren izotropiktir.
• her dğorultuda aynı görünür

Not: Bu varsayımlar ham veriye ve kuramsal görüşe dayanır.

Evren için merkez yoktur!

• Hubble yasası çok özeldir.
• Biz A galaksisinde isek, hızlar:
  
  
• B galaksisindekiler ne görür?
  
  
• Aynı genişleyen evren!

Olbers Paradoksu

• Durağan, aynı yoğunluklu, sonsuz bir evren için, gökyüzü parlak olmalıdır!
• Hangi yöne bakılırsa bakılsın tek bir yıldız görülecekti.
• Yanıt:
• Sonlu bir yaşı olması nedeni ile evren sınırsız değildir.
• Zamanla değişmez değildir.

Evrenin yaşı

• Galaksiler için, Hubble yasası:
  
  v = H_o x d
• Evren genişlediğinden, geçmişte galaksiler birbirlerine daha yakındılar.
• Olayı geriye doğru götürdüğümüzde, galaksilerin hepsi birbirlerinin üstüne toplanacaktı!
• Bu ne zaman oldu?

Nasıl Görülür

Yaş (devam..)

• Evren aynı biçimde genişliyor olsaydı, bu süre:
  
• Hubble yasasını katarak:
  
• Evrenin yaşını tahmin etmek için, H_o = 100 km/sec/Mpc olduğunu gözönüne alalım:
  
  .

• Büyük Patlama (Big Bang)

  Galaksilerin şimdiki konumları ve hızları, Büyük Patlama olarak bilinen,başlangıçtaki ani ve şiddetli bir akımın sonucudur. BIG BANG:

• EVRENİN BAŞLANGICINI !
• ZAMANIN BAŞLANGICINI !

belirtir.

BÜYÜK PATLAMA Nedir?

• Büyük Patlama boş evrende bir patlama değildi.
• Büyük Patlama tüm evreni kapsar.
• Başlangıçtaki Büyük Patlama, her yerde bir defa meydana gelmiştir.

Geçmişe Bakış

• Evrende ne kadar uzağa bakarsak, o oranda geçmiş zamanı görürüz!
• Işığın bize ulaşması uzun bir zaman almıştır.
• Bu yüzden teleskoplar, evrenin geçmişini gösteren "zaman makineleri"dir.

Geçmişe bakış (H_o=75 km/sec/Mpc)

Evren ne olacak?

• Bir gezegen ve yüzeyinden atılan bir uzay aracı düşünelim
• Uzay aracının gezegenden kurtulmasını sağlayan hız (yüksek ve düşük hız değerleri arasında bir hız) kaçma hızıdır.

Evrenin Gelişimi

• Evrenin evrimini anlamak bir gezegenden kurtulmaya benzer.

Yorumlar (0)

Bu icerige ait yorumlari masaustune alabilirsiniz