|
Yazar fizik
|
|
Salı, 11 Kasım 2008 |
|
THEVENİN TEOREMİ:
Leon Thevenin (1857 - 1926) bir Fransız fizikçisidir.
1883'de adı ileanılan teoremi ortaya atmıştır. Buna göre:
�Doğrusal direnç ve kaynaklardan oluşan bir devre,
herhangi iki noktasına göre bir gerilim kaynağı ve ona seri bağlı bir direnç
haline dönüştürülebilir�
Elde edilen devreye �Thevenin�in eşdeğer devresi denir.
Bu teoremin bize ne faydası vardır? Faydası şudur: Devrenin
herhangi bir kolundan geçen akımı, diğer kollardan geçen akımı hesaplamadan
bulabiliriz.
Örnek: Aşağıdaki gibi bir devremiz olsun.

Devre no 1
R2 ve R3 3 Ohm R1 ve R4 2 Ohm olsun.V1 gerilim kaynağı 120
Volt , V2 gerilim kaynağı zıt yönde 80 V olsun. Rx direnci 17.5 Ohm ise bu
dirençten ne kadar akım geçer?
Bu devreyi �Thevenin� kuralına göre bir gerilim kaynağı ve
buna seri bağlı bir Ro direnci haline getirebiliriz.Bunun için Rx direncinin
uçlarındaki gerilimi ve bu gerilime seri direnci bulmamız gerekir.

Thevenin�in Eşdeğeri
Devre no 1 de Rx direnci yokken Rx direnci uçlarındaki gerilim
Vo gerilimidir. V1 - V2 = 120 - 80 = 40 volt kaynak gerilimi R1, R2, R3, R4
dirençleri üzerinden akar.Ohm kanununa göre V = I x R olduğu için, 40 V = 10
Ohm x İ amper olur buradan İ = 4 amper bulunur.
R3 ve R1 dirençlerinde aynı formülden:
V = 4 x (3+2) = 20 volt düşer ve 120 - 20 = 100 Volt
gerilim Rx uçlarında kalır. Bu Eşdeğer devrenin Vo voltajıdır. Rx uçlarından
görülen eşdeğer Ro direnci ise iki paralel bağlı (3+2) Ohmluk dirence eştir. Ro
= 2.5 Ohm olur. Eşdeğer devrede Vo = 100 Volt Ro = 2.5 Ohm ve üzerinden geçen
akımı bilmek istediğimiz Rx direnci ise 17.5 Ohm
olduğu için;
V = İ x R den
100 = İ x ( 17.5 + 2.5)
İ = 100/20 =5 amper olur.
Özetle:Thevenin eşdeğer devresini bulmak için.
1-) Gerilim kaynakları kısa devre sayılır,istenen noktayı
gören direnç eşdeğer dirençtir.
2-) devre akımı hesaplanır ve bu akıma göre Rx uçlarındaki
voltaj bulunur. Bu eşdeğer kaynak gerilimidir.
|