Elektrik ve elektronik devrelerinde üç büyüklüğün bilinmesi önemlidir: bunlar gerilim, akım ve direnç değerleridir. Bunların belirlenmesi için çok zaman, her üçünü de ölçebilen ve multimetre denilen aygıtlardan yararlanılır. O halde multimetrenin gerilim ölçen voltmetre, akım ölçen ampermetre ve direnç ölçen ohmmetre düzenlerini içerdiği söylenebilir. Günümüzde kullanılan multimetreler bunlara ek olarak diğer bazı elektriksel büyüklükleri de (örneğin kapasite gibi) ölçebilmektedirler.

Multimetrede ölçülecek büyüklüğün cinsine ve değerine bağlı olarak; ölçü türünü ve ölçü alanının seçimine olanak sağlayan anahtar, düğme...v.s gibi düzenler vardır. Uygun seçim halinde büyüklüğün çok küçük (-mikro veya m-mili) veya çok büyük değerleri de (k-kilo veya M-mega) ölçülebilmektedir. Multimetrelerle hem doğru (DC) hem de alternatif (AC ~) akım veya gerilimler belirlenmektedir.

Multimetrelerin, bir gösterge üstündeki ibrenin sapması ile ölçülen büyüklüğün belirlenmesini sağlayan veya minik bir ışıklı göstergede büyüklüğün sayısal sonucunu gösteren iki tipi vardır: bunlar sırasıyla “analog multimetre” ve “dijital multimetre” olarak anılırlar. Analog multimetrelerde ölçü (skala) çarpanının belirlenmesinde oluşabilecek hatalara karşılık, dijital multimetre ile ölçülen büyüklüğün sayısal değerinin doğrudan okunabilmesi büyük bir kolaylık sağlar.  Ancak değişken büyüklüklerin ortalama değerlerinin belirlenmesinde analog multimetreler daha elverişlidir.

Multimetre ile Ölçümler: Multimetrelerin, devre elemanlarının uçları arasındaki gerilim farkını ölçmek için elemana paralel olarak, buna karşılık devrede dolaşan akımın ölçümünde ise devreye seri bağlanmalarının gerektiği unutulmamalıdır. Ayrıca elemanın direnç değerini belirlemek için de, direnci devreden ayırmak (izole etmek) gerektiği de hatırlanmalıdır.

Analog multimetre ile direnç ölçümlerinde, gerilimi bilinen bir kaynakla (pil, akümülatör...v.s) dirençten akım geçmesi sağlanır ve bu akımın ölçülmesi ile de direnç değeri doğrudan okunabilir. Ancak direnç ile akım ters orantılı olduğundan ölçü skalası lineer değildir. Buna karşılık dijital multimetre ile direnç ölçümünde, içerdiği sabit akım kaynağı ile dirençten akıtılan akımın dirençte oluşturduğu gerilim ölçülerek direnç değeri belirlenir. Burada direnç ile gerilim doğru orantılı olduğundan sayısal direnç değerinin oluşturulması kolaydır.

Alternatif akım veya gerilim ölçümlerinde multimetrenin efektif (etkin) değerleri ölçtükleri unutulmamalıdır. Bilindiği gibi bunlar, alternatif akım veya gerilimin rms (“root main square”) değerleri olarak da anılmaktadır. Örneğin  veya  ise  ile

ifade edilen bir sinüzoidal gerilimin uygulandığı  yük direncinden geçen akımın ani değerinin  olmasına karşılık efektif veya  değeri

                                                                                                         (1.1)

bağıntısı ile tanımlıdır. Dolayısıyla bu gerilimin efektif veya  değeri de

                                                                    ()

şeklindedir. Bilindiği gibi sinüzoidal bir gerilim için bu değer,  gerilimin maksimum değeri ise ’dir. Buna karşılık multimetre doğru akım veya doğru gerilim ölçümlerinde ortalama değerleri belirler: örneğin bu değer, yukarıda sözü edilen akım için

                                                                                                          (1.2)

ile tanımlanır. Benzer şekilde gerilim için de

                                                                              ()

ifadesi yazılabilir. Ancak DC akım veya gerilim zamanla değişmediğinden  veya  olduğu, dolayısıyla multimetrenin bunları ölçtüğü kolayca anlaşılabilir. Öte yandan (1.2) ve () bağıntıları ile verilen büyüklükler alternatif akım ve gerilimin DC bileşenleri olarak  da isimlendirilirler.

kaynak:multimetre