ELEKTROLİZ, elektrik akımı yardımıyla, bir sıvı içinde çözünmüş kimyasal bileşiklerin ayrıştırılması işlemi. Bu değişiklik, maddenin elektron vermesinden (yükseltgenme); ya da almasından (indirgenme) kaynaklanır. Elektroliz işlemi, elektroliz kabı ya da tankı denen bir aygıt içinde uygulanır. Bu aygıt, çözünerek artı ve eksi yüklü iyonlara ayrılmış bir bileşiğin (→Elektrolit) içine birbirine değmeyecek biçimde daldırılmış iki elektrottan oluşur. Elektrotlar bir akım kaynağına bağlandığında meydana gelen gerilim (elektriki alan), iyonları karşıt yüklü elektroda (kutup) doğru hareket ettirir. Karşıt kutupta yükünü dengeleyen atom veya moleküller elektrotta çökelir veya elektrolit içindeki moleküllerle yeni reaksiyonlara girer. Yeni reaksiyona girme meyli daha fazladır. Örneğin sofra tuzu içeren elektrolitte anotta klor açığa çıkarken nötr sodyum atomları su moleküllerini etkiliyerek katottan hidrojen açığa çıkmasına sebeb olurlar ve elekrolitte sodyumhidroksit oluşur.

Elektroliz konusundaki 1800 yılında Anthony Carlisle ve William Nicholson, 1807 yılında Humphry Davy ve 1833 yılında Faraday'ın keşifleri ve, 1887 yılında Svante Arrhenius tarafından geliştirilen iyon teorisi, zamanımızın atom fiziğine temel teşkil etmişlerdir.

Aşağıdaki resim ve şekilleri inceleyiniz.

şekil 1	şekil 2	şekil 3

Şekil 1 bir elektroliz deneyinin fotoğrafıdır. Şekil 2 de basit bir resmi yapılmıştır. Şekil 3 elktroliz deneyinin sembolik gösterimidir.Elektroliz işleminde asitli suya iki iletken daldırılmış ve bu iletkenler üretece bağlanarak akım geçmesi sağlanmıştır.(Resimde iletken olarak kurşun kalemin grafit çubuğu kullanılmış). Sudan elektrik geçerken kurşun kalemlerin uçlarından kabarcıklar halinde hidrojen ve oksijen gazları çıkar. Bu gazları tutabilmek için deney tüpleri suya dolu olarak daldırılır. Böylece su (H₂O) hidrojen ve oksijene ayrılmış olur. Aşağıda elektroliz ile ilgili tanımları bulacaksınız.

• Elektrolit: Sulu çtisi elektriği ileten madde. Örneğin , Sülfirik asit (H₂SO₄), hidroklorik asit (HCl), nitrik asit (HNO₃) çtileri.

• Elektrot: Suya daldırılan iletkenler. Örneğin, grafit çubuk.

• Anot: Üretecin artı kutbuna bağlana elektrot.

• Katot: Üretecin eksi kutbuna bağlana elektrot.

• Elektroliz kabı (voltametre): elektroliz işleminin yapıldığı kap.

Sudan belli bir miktar akım geçtiğinde, açığa çıkan hidrojen hacmi oksijenin iki katı olur. Çünkü su iki hidrojen bir oksijen atomundan oluşur. Anotta oksijen, katotda hidrojen birikir. Çünkü hidrojen iyonu (H⁺) artı yüklü, oksijen (O^-2) eksi yüklü olduğundan, eksi elektrot artı yüklü iyonu çeker.

Not: Elektroliz kabından 1 C yük geçtiğinde, anotta 0,06 cm³ O₂, katotta 0,12 cm³ H₂ açığa çıkar.

Yorumlar (0)

Bu icerige ait yorumlari masaustune alabilirsiniz

Yorum Yazin

Adiniz

Email

Baslik

Yorum

eksi not | arti not

Bu yoruma abone ol (Sadece kayitli kullanicilar icin)

Okudum ve kabul ediyorum Yorum gonderim kurallari.

Lutfen resimdeki guvenlik kodunu girin

Yorum Ekleyin