üniversite
Elektronik
YOĞUNLAŞMA İLE ISI TRANSFERİ | YOĞUNLAŞMA İLE ISI TRANSFERİ |
|
|
|
| Yazar fizik | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Salı, 02 Mart 2010 | ||||||||||||||||||||||||||||||
|
Şekil 1’de su buharı çan eğrisi
görülmektedir. Çan eğrisinin sol kısmı sıkıştırılmış sıvı , Çan eğrisinin iç
kısmı Sıvı + Buhar , Çan Eğrisinin sağ kısmı ise Kızgın buhar bölgelerini
temsil etmektedir. Çanın noktalı çizilmiş sağı doymuş buharı , solu ise doymuş
sıvıyı gösterir. BCD kırık çizgisi ise isobar , yani sabit basınç kırık
çizgisidir. Kızgın buhar bölgesinden başlanarak BCD hattı boyunca hareket
edilir ise , C noktasında yoğuşma başlar. Yani buhar fazından sıvı fazına geçme
süreci başlar. CD üzerinde D noktasına doğru ilerlenir iken sistemdeki buhar
kütlesi azalır ve sistemdeki sıvı kütlesi artar. Son olarak D noktasına
gelindiğinde , sistemdeki buharın tamamı yoğuşur. Sistemde sadece sıvı kalır. Yoğuşmanın
ilk başladığı C noktası çiğ noktası (Dew Point) adını alır. Sonuç olarak su
buharı C noktasının sıcaklığından daha düşük sıcaklıktaki bir yüzey ile
karşılaşır ise , söz konusu yüzey üzerinde yoğuşma işlemi gerçekleşir Buharın
doyma sıcaklığı , buhar sıcaklığı ile kaynak buhar sıcaklığı arasında
olacaktır.
Sabit Basınç Kırık
Çizgisi
V
Şekil 1 Su Buharı çan eğrisi , BCD sabit basınç kırık çizgisi
Düşey duvar üzerinde meydana gelen yoğuşmalarda , duvar üzerinde bir sıvı tabakası oluşur. Bu sıvı tabakası yerçekimi sebebi ile aşağı doğru akmaya başlar. Buharın hızı çok fazla olmadıkça veya duvar üzerinde oluşan sıvı tabakası çok kalın değil ise duvar üzerindeki akış laminer olacaktır. Ayrıca Buhar-sıvı ara tabakasından , duvara olan ısı geçişi ise sadece iletim ile gerçekleşecektir. Isı geçiş miktarı yoğuşan film kalınlığına kalınlık ise yoğuşma miktarına bağlıdır. Şekil 2’de görüldüğü gibi film kalınlığı , yukarıdan aşağı inildikçe artacaktır. Saf buharların düşey yüzeyler üzerinde yoğuşması sırasında , duvar ile akışkan arasındaki ısı geçiş katsayıları ilk kez 1916 yılında Nusselt tarafından hesaplanmıştır.
TD : Sabit Duvar Sıcaklığı (ºC) TBD : Yoğuşmakta olan buharın sıcaklığı
ks : Yoğuşan sıvının ısı iletim katsayısı ps : Sıvının Yoğunluğu (kg/m3) pB : Buharın Yoğunluğu (kg/m3) g :Yerçekimi ivmesi (m/sn2) v : y yönündeki hız (m/sn)
· Akışın laminer olduğu ve sadece yerçekimi sebebi ile
gerçekleştiği kabulleri ile sıvının hızını tahmin edebiliriz. Bu amaçla (dx. (1) ( şeklinde yazılabilir. Yoğuşan tabakanın dışındaki buharın hidrostatik dengede olduğu kabul edilerek
x = 0
x
dx
y
Şekil 2 Düşey bir duvar üzerinde yoğuşma sonucu olan sıvı filmi
(2)
(3)
(
buharın oluşturduğu kaldırma kuvveti ise alt ve üst tabakalar arasındaki basınç farkından meydana gelir. Elemana etkiyen diğer bir kuvvette viskoz kesme kuvvetidir. Kuvvet dengesi yazılarak (4) (
elde edilir. Gerekli düzenlemeler ve integrasyon yapılarak hızın y yönündeki değişimi elde edilir.
(5)
· Aynı hız dağılımını farklı bir yoldan hesaplayalım. Sınır tabaka içinde momentum denklemini yazalım.
veya
yazılarak (6)
halini alır. Bu ifade sol taraf atalet (inertia) kuvvetlerini , sağ taraftaki ilk terim sürtünmeyi , ikinci terim ise batma etkisini göstermektedir.
Atalet etkisi ihmal edilerek , 6 denklemi aşağıdaki hali alır. (7)
y = 0 iken v = 0 ve sıvı buhar ara yüzeyinde , y =
sınır şartları kullanılarak 5 ifadesi yine elde edilir.
kütlesel debi y = 0 y =
(8)
yoğuşan akışkan kütlesel debisinin (9)
olarak elde edilir.
ise (10)
H(W/m) ifadesi içinde kutulu parantez içindeki
terimi lokal enthalpi değeridir. Sıvı aşırı soğutulduğu için sıvının T sıcaklığı , T < Tdoy doyma sıcaklığından düşük olduğundan akışkanın enthalpisi hlokal, doymuş sıvının hs enthalpisindn küçüktür. Film içindeki akışkanın sıcaklık değişimi Nusselt tarafından bulunmuştur.
(11)
Bu ifadede
T : Duvar üzerinden akan yoğuşmuş sıvının sıcaklığı (ºC)
Tdoy : Akışkan sınırının dışındaki doymuş buharın sıcaklığı (ºC)
TD : Duvar Sıcaklığı (ºC)
5 ve 11 denklemleri 10 numaralı integralde yerleştirilerek
(12)
elde edilir. Son olarak düşey duvar tarafından iletim ile kazanılan ısı enerjisi ise
(13)
şeklinde ifade edilebilir. Söz konusu
Bu ifade ile görülen
hsb terimi yoğuşma gizli ısısı olarak adlandırılır.
veya (14)
ısı transfer katsayısı h(x) ise
h yoğuşma ile ısı geçiş katsayısının en üst noktadan , aşağıya doğru ilerlenir iken yani x değerinin artması ile azalmaktadır. X değerinin artması ile yoğuşan akışkan kalınlığında artmaktadır. Bu ise levha üzerindeki taşınım probleminde sınır tabakanın kalınlaşmasına benzemektedir. Diğer entresan bir nokta ise (Tdoy -TD) , doymuş buharın sıcaklığı ile duvar sıcaklığı arasındaki fark büyüdükçe ısı geçiş katsayısı azalmaktadır. Bu fark arttıkça daha fazla yoğuşma olmakta ve toğuşan film kalınlığı artmaktadır.
Nusselt sayısı (16)
· L yüksekliğindeki bir levha üzerinde buharın yoğuşması halinde h ısı geçiş katsayısı
(17)
(18)
Düşey levhalar üzerinde yoğuşan buhar enthalpisi için diğer bir ifadede Rohsenow [21] tarafından verilmiştir. Nusselt tarafından verilen ifade gibi sıcaklığın lineer değiştiği varsayımına dayanmayan bu ifade 18 denklemi ile verilmiştir.
18 denklemindeki Ja , Jakob sayısıdır. (20)
Sonuç olarak duvar tarafından yutulan toplam ısı miktarı (21)
21 bağıntısı ile hesaplanır. Duvar dibinde yoğuşan toplam su miktarı ise 22 bağıntısı ile hesaplanır. (22)
· Yatay ile
|
||||||||||||||||||||||||||||||
| Sonraki > |
|---|
| ana |
| sözlük |
| özel dosyalar |
| lise1 |
| lise2 |
| lise3 |
| Video fizik |
| Blog |
| üniversite |