karsilastiklari zaman bu iki atmaya benzemeyen bileske bir atma meydana getirirler. Iki atma karsilastiklari zaman üst üste binme prensibi ile bileskeleri bulunur.

Atmalar bir birleri içinden geçtikten sonra sekilleri bozulmadan yollarina devam ederler. Bu sefer karsilikli olarak iki adet simetrik ve zit atmalar gönderelim ve durumlarini asagidaki

O noktamiz iki simetrik zit atmalarimizin karsilastigi noktalardan bir tanesidir, soldan gelen atma O noktasina yukari dogru |OK| yer degistirme saglarken, sagdan gelen atma yine O noktasini |OL| yer degistirmesi yaptiracaktir. Bu durumda O noktasinin yer degistirmesini hesaplayalim yani |OM| yi hesaplayacaz. |OM| diger yer degistirmelerin farkina esit olacagindan |OM| = |OK| - |OL| olacaktir. Buradan su sonucu çikartabiliriz, iki zit atmanin karsilastigi noktanin bileske yer degistirmesi, atmalarin olusturdugu yer degistirme farki kadardir.

Simdide bu iki simetrik zit atmalarin tam olarak bir biri üstüne geldikleri durumu inceleyelim.

K – L arasindaki yer degistirmeler birbirini yok edecektir ve bir an için bileske atmanin yer degistirmesi sifir olacaktir. Bir baska ifade ile birbirlerini söndüreceklerdir. Burada bilinmesi gereken önemli bir husus ise; yayin olusturan halkalar tam sönüm halinde denge durumundan geçtikleri için hareketsiz degildir.

Baska bir durum ise simetrik olmayan iki zit dalgalarin karsilasmasidir, burada da durum farkli olmayacaktir, yine birbirleri içinden geçerek hizlarini ve sekillerini koruyacaktir, bu dalgalarin en önemli özelliklerinden birisidir.

1.4b Dalgalarin Yansimasi

Suana kadar dalgalari incelerken önümüze sabit bir engel çikmamisti, simdi yayimizi bir ucunu sabitleyelim ve bir atma gönderelim.

Gelen atma sabitlenmis uca rastladigi zaman ters dönerek yansir, bu yansima sonucunda atmanin hizi, genisligi ve genligi degismez, ilk durumdaki özelliklerini sadece ters dönerek korur. Yukarida sekilde de görüldügü gibi gelen atmalar ve yansiyan atmalar birlestirildigi zaman ortaya bir dogru çikar, bunun anlami hizin sabit olmasidir. Ayni sekilde bu dogrunun yatay ile sabit açi yapmasi gelen dalga ile yansiyan dalganin esit hizlarda oldugunu gösterir. Bunun tek nedeni gelen ve yansiyan dalganin ayni yay üzerinde olmasidir.

1.4c Dalgalarin Iletilmesi

Farkli kalinlikta iki yayin kullanilmasi durumunda atmalarin nasil davrandikla görelim. Bu durumda atma hem yansiyacak hem de diger yayin özelligine göre iletimler söz konusu olacaktir.

Sekildeki ince yayimiza daha agir bir yay baglayip bas yukari bir atma gönderdigimizde, atma baglanti noktasina geldiginde sanki karsisinda bir engel varmis gibi ya da ucu sabitmis gibi bas asagi olarak yansiyacak, diger taraftan agir yayda ise bas yukari bir atma olusacaktir. Bununla birlikte atmalarimizin genligi ve hizinda bazi degisiklikler söz konusudur. Yansiyan ve iletilen atmalarin genligi, gelen atmaya göre küçüldügü ve hafif yayimizda olusan yansima atmanin agir yayda olusan iletim atmadan daha hizli ilerledigi görülür.

Simdi olayi tam tersine çevirelim, bu sefer ilk atmamizi agir yay tarafinda yine bas yukari olarak olusturalim.

Agir yay üstünde olusturdugumuz bas yukari atma, baglanti noktasina geldigi zaman ikiye ayrilacak, hafif ve ya da bas yukari atma olarak iletilirken, yine agir yayda bas yukari olarak geri yansiyacaktir. Diger durumda da oldugu gibi yine yansiyan ve iletilen atmanin genligi küçülecek, yaniysan atmanin genligi gelen atmanin genligi ile ayni kalacak. Agir yay üzerinde yansiyan dalganin hizi gelen atma ile ayni kalirken, hafif yay üzerinde iletilen dalganin hizi agir olan yaydaki atmadan daha büyük olacaktir.

Bir ucu serbest olan yaya bas yukari bir atma gönderdigimiz zaman, atma serbest uçtan ayni genlikte ve yine bas yukari olarak ayni hizla yansiyacaktir.

Sonuç olarak;

-        Ucuca eklenmis iki yayda bir atma olusturuldugu zaman, olusturulan atmanin bir kismi iletilirken diger bir kisminin yansidigi gözlenir fakat yaylardan biri digerine göre çok hafif yada çok agir ise iletilen atma gözlenmeyecektir.

-        Hafif ve agir yaylarin eklenmesi ile olusturulan bir sistemde, hafif yay tarafinda olusturulan bir atma ek noktasinda ters dönerek yansir. (Bas yukari bas asagi olarak yansir ve bas yukari olarak iletilir)

-        Eger atma agir taraftan gönderilir ise, iletilen ve yansiyan dalgada bir degisiklik olmaz. (Bas yukari bas olarak yansir ve iletilir)

-        Atma hizi yaylarin kalinligina göre degisir, agir yayda yavas giden bir dalga, hafif yayda daha hizli ilerler.

-        Gelen ve yansiyan dalganin genisligi ayni kalir fakat iletilen dalganin genisligi degisir.

-        Zit yönlü iki atma karsilastiklari zaman birbirlerini içinden geçerek hiçbir degisiklige ugramadan yollarina devam ederler.

Yay üzerinde ilerleyen dalgalarin kisa sürelerde degismedigini gördük, fakat bu dalga birkaç yansimadan sonra atmalarin küçüldügü ve sönümlendigi gözlenir, bunun sebebi yayin iç direnci ve yayin bulundugu ortamdir. O zaman sunu söyleyebiliriz, ayni ortamda iç direnci büyük olan yaylarda atma daha çabuk söner. Ideal yaylarda ise yaylarin iç direnci ve dis ortamdan kaynaklanan sönmeleri daha rahat çalisabilmek için dikkate almiyoruz.

Sarmal yaylarda gözlemledigimiz tüm sonuçlari isik dalgalari içinde kullanabiliriz, iki isik demeti karsilastiklari zaman hiçbir degisiklige ugramadan birbirleri içinden geçerler ayni sekilde ortam degistiren isik, ortam degistirirken bir kismi yansir diger bir kismi ise kirilarak ortam degistirir. Su ana kadar tek boyutlu dalgalarda çalistik, fakat isik için dalga modelini açiklamada biraz daha ileri gitmemiz gerekli, bunun içinde siradaki konumuz su dalgalaridir.