Skip to content
Bulunduğunuz yer:


bilimge




Karanlık madde PDF Yazdır E-posta
Yazar fizik   
Cumartesi, 28 Haziran 2008


Karanlık maddeUluslararası bir astronom ekibi karanlık maddenin ne şekilde oluştuğunu buldu. Şimdi deneysel olarak kanıtlanacak olan bulguyla modern astronominin en önemli sorusu yanıtlanacak.

Bilim adamları birkaç on yıl önce görünen maddenin kütlesiyle tüm uzayın açıklanamayacağını bulmuşlardı. Çünkü galaksiler kendi kütle çekimleriyle dağılmıyorlar ve tüm yıldızları da galaksinin merkezine olan mesafeden bağımsız olarak merkezin etrafında eşit hızla dönerler.

Anacak güneş sisteminde yapılan gözlemler bu kanıyla örtüşmemekte. Mesela Plüton gezegeni Güneşin etrafında Dünyamızdan daha yavaş dönerek Kepler kanunlarına uygun davranır. İşte bu farklılık astronomlara göre uzayın en az %80’inini meydana getiren karanlık maddeyle açıklanabilir. Fakat karanlık maddenin oluşumu çok sayıda teoriye rağmen halen belirsizdir.

Partiküller, elektromanyetik ışın yaymıyorlar ve hiçbir zaman doğrudan doğruya izlenemediler. Fransız ve İngiliz bilim adamları şimdi bu bilmeceye çözdüklerine inanıyorlar. Araştırmacılar karanlık maddenin, egzotik özelliklere sahip parçacıklardan ve şimdiye dek tahmin edilenden daha düşük bir kütleden oluştuğunu ve bu yüzden de doğrudan doğruya izlenemediklerini düşünüyorlar.

Bulunan ışık

Oxford Üniversitesi’den Dan Hooper ve Celine Boehm, Paris Astrofizik Enstitüsü bilim adamlarıyla birlikte samanyolunun merkezindeki gamma ışınlarındaki belli başlı bir motif bulmuş. New Scientist dergisindeki yazıya göre 511 kilo elektron volt’luk enerjiye sahip bir sinyalin madde ve anti maddenin birbirini yok etmesiyle ortaya çıktığı sanılmakta.

Şimdiye dek elektronların, anti-madde parçacıkları ve pozitronların nereden geldikleri bilinmiyordu. Teoriler sadece muazzam bir süpernova, nötron yıldızı ve kara deliği açıklayabiliyordu.

Oysa Hooper ve arkadaşları söz konusu parçacıkların karanlık madde ve anti madde parçacıklarının birbirini yok etmesiyle ortaya çıktığını düşünüyorlar. Ancak 511 keV elektronunun enerjisini üretmek için elektron ve pozitronların birbirlerine yok etmeden önce neredeyse durmuş olmaları gerekiyor. ‘Ağır karanlık madde parçacıkları son derece enerjik elektronlar üretirdi’ diyor Hooper.

Durgunluk anı pek mümkün görülmediği için de parçacıkların çok hafif olmaları gerekiyor. Araştırmacılar teorilerini kanıtlamak için Avrupa’nın ‘Integral’ röntgen teleskopunun verilerini incelemişler. Esa gözlemevinin geçtiğimiz Ekim ayında uzaya fırlatmış olduğu teleskop, 511 keV ile ilgili en güvenirli verileri gönderdi ve bu yoğunluktaki değişimleri samanyolunun merkezine işaretledi.

Kuşkular da var

İngiliz ve Fransız bilim adamlarından oluşan ekibe göre ışın haritası, hafif karanlık madde parçacıklarıyla meydana getirilebilecek ışın dağılımıyla örtüşmekte. Bu durumda ‘hafif’ terimi ile 100 mega elektron voltluk bir enerji söz konusu yani araştırmacıların karanlık maddenin hafif parçacıkları için tahmin ettiklerinden yüz ile on bin kat hafif.

Yeni teori her şeyden önce bu ağırlıktaki parçacıkların halihazırdaki parçacık hızlandırıcılarında üretilebiliyor olması nedeniyle biraz kuşkulu karşılandı. Çünkü bu durumda karanlık madde daha önceleri de görülebilirdi.

Fakat Hoover, bunun keşfedilebilmesi için bu tür parçacığın diğer partiküllerle son derece hafif bir biçimde karşılıklı etki içine girmiş olması gerekirdi diyor.

Karanlık maddenin açıklanabilmesi için bu karşılıklı etkinin gerçekleşmesi gerektiği doğrudur ama parçacığın kendi kendisiyle de çok güçlü bir reaksiyona girmesi şartı diyen CERN parçacık fiziği laboratuarından John Ellis, bunun teorik olarak aslında mümkün olduğunu fakat yine de çok kuşkulu olduğunu söyledi.

Kaynak:Hürriyet


 
< Önceki   Sonraki >



Giriş

Syndicate

Spot reklam

kimya geometri siteniz bilgisayar dergisi Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver Your ad here Bu alana reklam ver Bu alana reklam ver flash science bilim siteniz öss hazırlık siteniz

Online kullanıcılar

Üye Bağlı Değil

Workflows

Blogta son 5

  • Termal ve Mekanik En ...
    Termal ve
    Mekanik Enerji
    Enerjinin pek
    çok
    çeşidini,
    kolayca ve doğrudan
    termal enerji ve
    mekanik ... by fizik
  • Transistörler
        
    Transistörler
    pek çok
    elektronik devrede
    gerekli bir işlem
    olan sinyal
    yükselt ... by fizik
  • potansiyel enerji
    Korunumlu
    kuvvetlerin
    bulunduğu bîr
    ortamdaki bir cisim,
    bulunduğu
    yer dolayısıyle bîr
    iş yapına
    yeteneğine, yani bir
    e ... by fizik
  • Tersinir ve tersinme ...
    Tersinir ve
    tersinmez ısı
    iletimiSıcaklığı
    100C olan 2500 mol
    sudan sıcaklığı C
    olan buza 
    termik denge
    kurulana de ... by fizik
  • Aynalar
    Ayna üzerine
    düşen bir ışık
    demeti yine bir
    demet olarak
    yansır.Düzlem
    aynanın parlak
    yüzeyi sırlanm ... by fizik

Son yorumlar

    Kimler Sitede

    Şuanda 25 misafir bağlı