1966 yılında Sır Isaac Newton, karanlık bir adaya bir delikten giren Güneş ışığının önüne bir prizma koyarak, ışığın prizmadan geçince sadece kırılmaya uğramayıp, aynı zamanda kırmızıdan mora kadar (kırmızı, sarı, yeşil, mavi, mor, vs.) bir seri renklere ayrıldığını buldu. Bu renk dizisine “spektrum (tayf)” denir.

Şekil 1.

            Güneş ışınlarının prizmadan geçtikten sonra görülen bu spektrum Güneş’in tam spektrumu değildir. Çünkü göz ancak belli dalga boylarında ki ışınları görebilir. Gözün görebildiği ışınların dalga boyları 400 mm ile 740 mm arasındadır (N. DOĞAN, 1979).

Güneş spektrumunun bazı bölgelerinde ışık görülemez ve dar siyah çizgiler görülür. Bu durum ilk defa 1802 de İskoçyalı fizikçi Wollaston tarafından keşfedilmiş, fakat o zamanın tekniğinin zayıf olması nedeniyle ancak 7 siyah çizgi görebilmiştir. Wollaston’dan sonra 1814 de Alman fizikçi Frounhofer bu durumu incelemiş ve görebildiği çizgilerin sayısını 560 olarak saptamıştır. Bu çizgilerin yerlerini belirlemiş ve dalga boylarını ölçmüştür. Bu spektral çizgilere “Fraunhofer çizgileri” denir. astrofizikte bu çizgilerin önemi çok büyüktür (N. DOĞAN, 1979).

Spektrumlar incelendiğinde genel olarak üç grupta toplandığı görülür:

1)     Sıcak bir katı, sıvının yada yüksek basınç altındaki (sıkıştırılmış) gaz “sürekli tayf”a sahiptir. Yani bütün dalga boylarında ışınım yapar (T.L. SWIHART, 1970).

2)     Alçak basınç altındaki sıcak bir gaz ışınımı parlak “çizgi tayfı” verir (Prof. Dr. Thomas L. SWIHART, 1970). Bu çizgilerin konumları gazın kimyasal yapısını karakterize eder. Parlak çizgi tayfına genellikle “salma (emisyon) tayfı” denir (google.com.asartonline.org/astrofizik.php).

3)     Sürekli tayf veren bir ışık kaynağının önüne sıcaklığı kaynağınkinden düşük bir gaz konulduğunda sürekli tayfta siyah çizgiler görülür. Bu siyah çizgilere “soğurma (absorpsiyon veya Fraunhofer çizgileri) tayfı” denir (google.com.asartonline.org/astrofizik.php).

Bu üç spektrum özelliklerine “Kirchoff Kanunları” denir ve bu bilgilerden yararlanarak Güneş’in ve diğer yıldızların fiziksel ve kimyasal yapıları incelenmiştir (T.L. SWIHART, 1970).

Yorumlar (0)

Bu icerige ait yorumlari masaustune alabilirsiniz

Yorum Yazin

Adiniz

Email

Baslik

Yorum

eksi not | arti not

Bu yoruma abone ol (Sadece kayitli kullanicilar icin)

Okudum ve kabul ediyorum Yorum gonderim kurallari.

Lutfen resimdeki guvenlik kodunu girin

Yorum Ekleyin