|
Deneyin Amacı: Bir tek kristalde düzlemler arası
uzaklığın ölçülmesi ve h planck sabitinin tayini.
Kristal Örgü: Kristal maddede atom veya moleküller
düzgün dizildiklerinden belli atomlar belli düzlemleri oluştururlar. Üç boyutlu
uzayda düzlemlerin kesişme noktalarını birleştirirsek meydana gelen ağa kristal
örgüsü denir.
Kristal: Atom gruplarının üç boyutlu uzayda
aynı biçimde düzgün aralıklarla tekrarlanmasıyla oluşan yapılardır.
Spektrum: Bir ışın demetinin frekansına, dalga
boylarına, enerjilerine yada saçılma açılarına göre ayrılması sonucu oluşan
desene denir. 3�e ayrılır;
1- Çizgi Spektrumu: Atoma bağlı iç
yörünge elektronlarının dış yörüngelere uyarılması sonucunda atomun temel hale
geçişi sırasında yayımlanan spektrumdur.
2- Bant (şerit) Spektrumu: Bantlar arası
geçişte oluşan spektrumdur. Molekül halindeki gazlara aittir. İletkenlik
bandından valans bandına geçiş söz konusudur.
3- Sürekli Spektrum: İvmeli hareket
yapan yüklerden oluşur. Bu spektrumun olması için 2 şart vardır.
·
Yük belli bir
kütleye sahip olmalı.
·
Yük ivmeli
hareket yapmalı.
Sürekli spektrum
yüksek enerjili elektronun maddede adım adım yavaşlamasıyla meydana gelir.
X Işınları: Yeterli derecede hızlı elektronların
bir noktaya çarptırılarak frenlenmesi sonucu yüksek frekanslı bir
elektromagnetik dalga elde edilir. Bu dalgaya X ışını denir.
X Işınlarının
Özellikleri:
·
Çok kısa dalga
boylu elektromagnetik dalgadan oluştukları için yüklü tanecikler değildirler.
·
Fotoğraf filmine
etki ederler.
·
Çok kısa dalga
boylu olduklarından her maddede kolaylıkla fotoelektrik olay oluştururlar ve
gazları iyonlaştırırlar.
·
Canlı dokuları
harap ederler.
·
Yansıma, kırılma,
kırınım ve kutuplanma özelliği gösterirler.
·
X ışınlarının
yayılma hızı 3.108 m/s dir.
·
Dalga boyları 1A0
ile 0,01 A0 arasındadır.
Fotoelektrik Olay: Bir metal yüzeye ışığın
düşürülmesiyle yüzeyden elektron sökülmesi olayına fotoelektrik olay denir.
Atom: Bir maddenin kimyasal ve fiziksel
özelliklerini gösteren en küçük parçasıdır.
Potansiyel Fark (gerilim): Sonsuz bir noktadaki
pozitif deneme yükünü sonsuzdan bir noktaya getirmek için birim yük başına
yapılması gereken iştir.
Miller İndislemesi: Üç boyutu koordinat sisteminde x=1,
y=0, z=0; x=2, y=0, z=0 gibi indislerden oluşan düzleme denir.
Tek Kristal: Tek bir doğrultuda büyütülen
kristaldir.
Kırınım: Işığın kendi dalga boyuna eşit yada
küçük boyda bir yarıktan geçerek yayılması olayıdır.
Kırılma: Işığın bir ortamdan başka bir ortama
geçerken doğrultu değiştirmesidir.
Yansıma: Işığı bir engele çarptıktan sonra
geldiği açıyla geri dönmesi olayıdır.
Girişim: İki veya daha fazla uyumlu dalganın
birbirine rastladıkları herhangi bir noktada üst üste binmesi olayına denir.
Dalga Boyu: Ararda gelen iki özdeş nokta
arasındaki mesafedir.
Periyot: Bir tam titreşim için geçen süredir.
Frekans: Birim zamandaki titreşim sayısıdır.
|